X
تبلیغات
بهداشت مادر و نوزاد

نخستین مطالعات درباره عکس العمل نوزادان در رفتارهای اجتماعی، به حدود ۴۰سال پیش برمی گردد. مادران باید این موضوع را مدنظر داشته باشند که فرزند آنها یک عروسک نیست که از درک رفتار دیگران در واکنش در برابر آنها عاجز باشد، بلکه او به خوبی تمام مسائل پیرامون خود را می فهمد. نوزاد حتی از دوران جنینی تمام احساسات و هیجانات را درک کرده و آنها را درحافظه خود نگه می دارد. به علاوه حتی قبل از تولد، یک واکنش متقابل بین مادر و جنین وجود دارد و باید گفت که حداقل نیمی از رفتار و سلوک کودک مانند پدر و مادر است. از نخستین روزهای تولد، نوزاد قادر است به رفتارهای والدین پاسخ دهد. به کمک حواس پنجگانه می تواند همه احساسات را شناخته و به روش مختلف با اطرافیانش ارتباط برقرار کند. روابط اجتماعی و عاطفی، جایگاهی ویژه در مراحل ابتدایی رشد کودک دارد. از بدو تولد، نوزاد حالت روحی و واکنش های خاصی ابراز می کند. این مجموعه گرایشات ذاتی، خلق و خوی او را شکل می دهند.


نخستین روزهای تولد نوزاد، جوی مبهم و خلائی عاطفی را برای مادر به وجود می آورد که همین حالات به مرور سرچشمه مهر و محبت مادر می شود. تلاقی نگاه های مادر و کودک، در تقویت این علاقه بسیار تاثیرگذار است. غریزه مادری بلافاصله پس از تولد طفل برانگیخته نمی شود. چند روز اول پس از تولد نوزاد، مادر احساس خستگی می کند و از اینکه نتواند سلامت کودکش را حفظ کند، نگران و مضطرب است. او با این توجیه که اطرافیان مراقب فرزندش هستند، خود را تسلی می دهد.
 تحقیقات دیگری نیز دراین زمینه گویای این مطلب است که
 رفتارهای صمیمانه مادر با فرزندش، تا چه حد در رشد شخصیت او موثر است. این رفتارها نسبت به توانایی مادر در تامین نیازهای کودکش تعریف می شود. بعضی از مادران با محبت و آرامش و برخی دیگر با سختگیری و جدیت، به این خواسته ها پاسخ می گویند. رفتارهای متقابل مادر و نوزاد، به اعمال پزشکان و پرستاران در هنگام وضع حمل مادر نیز بستگی دارد. تا چند سال پیش، پس از زایمان نوزاد را کنار مادر نمی گذاشتند و این ارتباط نادیده گرفته می شد که همین امر می توانست مانعی درایجاد رابطه مطلوب باشد. 


هر مادری هزاران راه و روش برای آرام کردن کودک خود می شناسد، اما نکته مهم این است که همه این رفتارها از یک دلبستگی واحد نشات می گیرد که کودک آن را به خوبی درک می کند.
بدین ترتیب کودک خیلی زود بین احساسات متفاوت خود ارتباط برقرار می کند که همین رابطه باعث خلق تصویری از یک مادر آرام و مطمئن در ذهن او می شود. در طول دو ماهه اول، مادر درپاسخ به رفتارهای کودک واکنش های مختلفی نشان می دهد که این رفتارها از طرفی عکس العمل های جدیدی از کودک را درپی دارد. از این روند خود به خود به کودک می آموزد که واکنش اطرافیان در برابر هر نوع از رفتارهای او چگونه است. همچنین رابطه عاطفی مادر و نوزاد درخلال این رفتارها، قدرت یادگیری کودک را تسریع می کند. دراین صورت نوزاد می تواند اطلاعات و مسائل مختلفی را فراگرفته، به خاطر بسپارد، ویژگی های یک موضوع را در یک زمان خاص درک کند و احساسات گوناگون پدر ومادر مانند خشم، شادی، غم و... را بشناسد.
گرچه نمی توان انکار کرد که یک رابطه ویژه بین مادر و جنین در طول دوران بارداری و پس از زایمان، وجود دارد، اما به این معنا نیست که محبت و علاقه به کودک، صرفا به ویژگی های بیولوژیک مادر مربوط می شود. محققان به این نتیجه رسیده اند که درخانواده هایی که پدر به اندازه مادر و یا حتی بیش از او، به امور کودک رسیدگی می کند، علاقه و وابستگی نوزاد به پدر درست مانند حالت طبیعی که نوزاد این احساس را به مادر دارد، است. حتی ممکن است همین حالت برای هر شخصی که نیازهای اساسی و احساسی او را تامین کند نیز شکل گیرد.
نوزاد در بدو تولد این آمادگی را دارد که با هر کسی ارتباط برقرار کند؛ مشروط بر این که چنین شخصی کاملا رفتارهای او را شناخته و نیازهای او را برآورده کند. به طور کلی، خوب است که بزرگترها به بهترین روشی که برای کودک خوشایند است مانند آرام و با لحن کودکانه صحبت کردن، حرکت دادن دست ها و... با او ارتباط برقرار کنند.

 

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:19 |

يك متخصص نوزادان با تاكيد بر ضرورت تماس مستقيم نوزاد با مادر در ساعات اوليه زندگي نوزادان گفت: آنچه در ساعت اول عمر مي‌گذرد، در بقاي نوزاد و بر رابطه آينده والدين با كودك بسيار اثرگذار است. بيش از 90 درصد نوزادان در بدو تولد براي بقاي خود نياز به هيچ‌گونه مداخله درماني ندارند. براي ارتقاي سلامت مادر و نوزاد و ايجاد يا تحكيم دلبستگي مادرانه در اين گروه از نوزادان، برقراري تماس پوست با پوست به محض تولد بسيار موثر است.

 

 

 

 

 

 


براي والدين، گاهي دلبستگي به نوزاد از دوره بارداري آغاز مي‌شود و بعد از چند ماه انتظار با مشاهده و اولين تماس مستقيم با نوزاد، قوي‌تر مي‌شود. 

اين دلبستگي ممكن است در بدو تولد و با ديدن نوزاد تجلي يابد يا به مرور زمان و بعد از آشنايي بيشتر با نوزاد ايجاد شود. در مجموع هر چه دلبستگي والدين به نوزاد زودتر و قوي‌تر ايجاد شود، مراقبت از نوزاد دلپذيرتر و بهتر مي‌شود. يكي از مهم‌ترين عوامل در ايجاد اين دلبستگي، مشاهده و شناخت واكنش‌هاي نوزاد است.

جدايي از نوزاد و تغيير رفتارهاي مادرانه‌

جدايي هر نوزاد از مادرش در زمان تولد، باعث تغيير رفتار و مراقبت‌هاي مادرانه مي‌شود. در پستانداران براي اين جدايي زمان مشخصي وجود دارد كه بعد از آن، گسستگي عاطفي به‌وجود آمده، دائم و غيرقابل ترميم مي‌شود.

 در گذشته معمولا نوزاد به محض تولد از مادر جدا و در ساعات مقرر براي تغذيه نزد مادر آورده مي‌شد. در مقابل اين روش، روش ديگري مورد مطالعه قرار گرفت كه در آن نوزاد سالم به محض تولد بدون وقفه و به مدت يك ساعت، در «تماس پوست با پوست» با مادرش قرار مي‌گرفت.

 تحقيقات نشان مي‌دهد كه يك ماه بعد و يك سال بعد از تولد، مادراني كه سابقه تماس زودهنگام پوست با پوست با نوزاد خود داشتند، رفتار مادرانه بيشتري را نشان مي‌دهند.

كاهش خطر ابتلا به عفونت نوزاد

براي نوزاد، خطر ابتلا به عفونت در ساعات اول عمر، در اثر تماس پوست به پوست با مادر كاهش مي‌يابد؛ چرا كه باكتري‌هاي غيرپاتوژن از ابتدا شروع به تكثير و كولونيزاسيون در پوست و روده نوزاد كرده و در نتيجه از رشد و تكثير باكتري‌هاي بيماري‌زا پيشگيري مي‌شود.

 اولين تماس مادر و نوزاد بايد تا زماني كه نوزاد تغذيه مي‌كند ؛ ادامه يابد . اين زمان تماس براي مادر و نوزاد بسيار ارزشمند بوده و بهتر است حتي‌الامكان بدون مزاحمت طي شود. 

بسياري از نوزادان اين حركات را در مدت 10 دقيقه انجام مي‌دهند. نوزاد ضمن تلاش‌هاي حركتي خود لحظاتي را به استراحت مي‌گذراند و سپس مجددا بدون نياز به مداخله، آغاز به فعاليت مي‌كند.

براساس تحقيقات سا‌ل‌هاي اخير، اگر امكان برقراري اين تماس براي نوزاد در لحظات بحراني اول عمر مهيا شود، احتمال بهره‌بردن از تغذيه انحصاري با شير مادر به ميزان قابل ملاحظه‌اي افزايش يافته و مدت شيردهي طولاني‌تر مي‌شود.

استرس در نوزاد

وزن كردن، حمام دادن نوزاد در بدو تولد، تزريقات واكسن و ويتامين باعث جدا شدن نوزاد از مادر و ايجاد استرس در نوزاد مي‌شود. بهتر است اين اقدامات را به بعد از انجام برقراري تماس اوليه به تعويق انداخت.

تماس مادر با نوزاد بلافاصله بعد از تولد، تحريك يك غريزه اوليه، حفظ تعادل حرارت بدن، عشق، امنيت و غذا را براي نوزاد به ارمغان مي‌آورد. مزاياي اين امر در سلامت، حفظ جان هزاران نوزاد و ميليون‌ها تومان صرفه‌جويي در هزينه بهداشتي درماني و تامين رفاه جامعه است. هزينه اثربخشي اين اقدام، توانايي ايجاد نسلي است كه در بهترين شرايط ممكن رشد و تكامل يافته‌اند.

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:19 |

منيزيوم» يكي از عناصر كمينه ضروري است كه تاثيرات بسياري در بدن دارد. دردوران بارداري و شيردهي، نياز به اين ماده افزايش مي يابد. از آنجا كه تغذيه خانم هاي باردار در روند رشد جنين بسيار مهم است، مادران آينده بايد به غذاهايي كه ميل مي كنند توجه دقيق داشته باشند.


 نياز خانم هاي باردار به منيزيوم 

به طور ميانگين، مقدار توصيه شده منيزيوم براي يك خانم بزرگسال، روزانه ۳۶۰ميلي گرم است. اما در طول دوران بارداري به خاطر اينكه جنين براي رشد به اين عنصر نياز دارد، اين مقدار افزايش مي يابد. نكته مهم اين كه حتي كمبود جزئي منيزيوم هم مي تواند ادامه بارداري را به خطر اندازد. از همين رو به مادر باردار توصيه مي شود تا درسه ماهه آخر به جاي ۳۶۰ميلي گرم معمول، ۴۰۰ميلي گرم منيزيوم درهر روز مصرف كند.

به علاوه گرچه هنوز نيازهاي غذايي در ابتداي دوران بارداري افزايش چنداني نيافته، اما بهتر است به اين مسئله دقت داشت. در واقع از آنجا كه حالت تهوع سه ماهه اول در بيشتر مواقع با استفراغ همراه است، كمبود مواد معدني بدن تشديد مي شود. 

نياز مادر درطول دوران شيردهي و پس از آن 

پس از زايمان، به خاطر اينكه نوزاد روزانه به ۳۰ميليگرم منيزيوم نياز دارد، مادر بايد در برنامه غذايي ۳۹۰ ميلي گرم از اين عنصر را دريافت كند تا پاسخگوي بدن خود و فرزندش باشد. از طرف ديگر، شيردهي با كمبودهايي براي مادر همراه است. گرچه كمبودهاي شديد مادر دراين دوران به ندرت ديده مي شود، اما كمبود جزئي بسيار رايج است. به همين دليل بهتر است مادر مقدار بيشتري منيزيوم دريافت كند تا از اين مسئله پيشگيري شود. 

ميزان نياز كودك 

مقدار توصيه شده منيزيوم براي كودك به ازاي هر كيلوگرم، ۶ميلي گرم درهر روز است.
نياز او به سرعت با افزايش وزن، بيشتر مي شود؛ طوري كه نوزاد شيرخوار در شش ماهه اول روزانه به ۳۰ميلي گرم و درشش ماهه دوم به ۷۵ ميلي گرم منيزيوم احتياج دارد. 
دقت كنيد، مصرف آب معدني با املاح بالا به هيچ وجه مناسب شيرخواران نيست. اما در صورت يبوست و البته با نظر پزشك مي توان به نوزاد از اين گونه معدني ها داد.

منابع غذايي حاوي منيزيوم 

سبزيجات سبز، غلات كامل، ميوه هاي روغني مثل گردو، فندق،بادام، شكلات و... را مي توان غني ترين منابع غذايي منيزيوم دانست.مقدارمتوسط منيزيوم درانواع خوراكي ها مختلف است. به عنوان مثال، ۲برش نان سبوس دار ۳۲ميلي گرم، يك پيمانه برنج ۵۴ ميلي گرم و يك مشت، حدود ۳۰ گرم بادام ۹۰ميلي گرم منيزيوم دارد.نوشيدن آب معدني هاي سرشار از منيزيوم نيز مي تواند اين كمبود را برطرف كند، همچنين كه به تامين آب بدن در دوران بارداري و پس از آن نيز بايد توجه داشت.

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:18 |

بند ناف نوزاد بايد تا آنجا كه ممكن است تميز و خشك نگه داشته شود. معمولا مدت يك هفته تا ۱۰ روز طول مي كشد تا بند ناف خشك شود و بيفتد. ترميم محل افتادن بند ناف ممكن است چند روز بطول انجامد. موقع افتادن بند ناف ممكن است پوشك كمي خوني شود، اين امر طبيعي است.
براي مراقبت درمنزل توصيه مي كنند كه قاعده بند ناف را با يك سواب پنبه ای آغشته به الكل روزي يك يا دو بار تميز كنيد. ولي بعضي نيز امروزه معتقدند كه بهتر است بدون هيچ اقدامي صبر كنيم تا بند ناف بخودي خود خشك شود.


علائم عفونت اگر چه نادرند عبارتند از:
تورم يا قرمزي، جمع شدن چرك در قاعده بند ناف و تب. بنابراين اگر ناف كودك قرمز و ملتهب شد يا شروع به آب دادن كرد با پزشك وي تماس بگيريد.

 

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:17 |

پوسته ريزي پوست سر اگر چه منظره زيبايي ندارد اختلالي شايع و بي خطر است. ممكن است كودك شما مختصري پوسته خشك شبيه شوره سر داشته باشد و يا ممكن است در مواردي اين پوسته ريزي شديد بوده و پوسته ها كاملا ضخيم، چرب و زرد رنگ باشند و يا حالت كبره داشته باشند.
اين اختلال ممكن است بين دو هفتگي تا سه ماهگي ديده شود و معمولا بعد از چندين ماه خود بخود بر طرف مي گردد و به نظر مي رسد كه بعداز ۶ تا ۷ ماهگي ديده نمي شود. علت ايجاد اين پوسته ها آنست كه غدد سباسه موجود در پوست سر بيش از حد چربي ترشح مي كنند و اين چربي ها تبديل به پوسته هايي خشك مي شوند و مي ريزند.
.
بسياري از كارشناسان معتقدند كه ترشح بيش از حد هورمون ها در مادر و رسيدن آن به جنين هنگام تولد موجب فعال شدن بيش از حد غدد سباسه مي شود. وقتي پس از چند ماه سطح هورمون ها در بدن كودك پايين مي آيد، اين اختلال نيز از بين مي رود.
گفته شده که براي برداشتن پوسته ها بهترين راه آنست كه دوبار در هفته روغن هاي مخصوص كودك يا روغن هاي گياهي مانند روغن زيتون را روي سر كودك بماليد و ۱۵ دقيقه صبر كنيد سپس موهاي او را شانه كنيد تا پوسته ها بريزند. سپس سر او را با يك شامپو ملايم مخصوص بچه بشوييد.
بعضي از پزشكان توصيه مي كنند كه شامپو را به مدت 02 دقيقه روي سر كودك نگهداريد (و يا تا وقتي كه بچه مي تواند تحمل كند) و سپس سر او را با يك پارچه يا حوله نرم ماساژ دهيد.
اين اختلال رفته رفته بطور خودبخود از بين مي رود ولي اگر اين حالت تا چندين ماه ادامه يافت و يا شدت پيدا كرد و به ساير قسمت هاي بدن انتشار يافت، با يك متخصص اطفال مشورت كنيد. ممكن است پزشك يك شامپوي دارويي تجويز كند.

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:16 |

حساسيت عارضه‌اي است كه ممكن است در نوزادان به دلايل مختلف بروز كند كه شايع‌ترين علت آن، ناآگاهي مادر از تغذيه مناسب خود و نوزاد و نداشتن برنامه‌ غذايي منظم است.

اگرچه هنوز تحقيقات پيرامون تأثير مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا از طريق مادر به جنين ادامه داشته و اين نكته به اثبات نرسيده است كه مصرف غذاهاي حساسيت‌زا توسط مادر بر روي جنين نيز تأثير گذار است، اما به مادران باردار توصيه مي‌شود تا مصرف اين قبيل خوراكي‌ها- مواد غذايي حساسيت‌زا- را به بعد از وضع حمل موكول كنند.

شايع‌ترين نوع حساسيت‌ها

شايع‌ترين نوع حساسيت‌ها، حساسيت ناشي از مصرف مواد غذايي چون؛ شير، تخم‌مرغ و انواع تخم پرندگان، ميوه‌هاي ترش و غلات است.

اما آنچه درباره حذف مواد غذايي حساسيت زا از رژيم غذايي مطرح است، جايگزين كردن مواد غذايي مشابه به جاي اين نوع خوراكي‌ها است به طوري كه پزشكان توصيه مي‌كنند در صورتي كه غذا يا غذاهايي را به دليل احتمال بروز حساسيت‌ از رژيم غذايي خود حذف مي‌كنيد، حتماً بايد جايگزين مناسبي براي آنها بيابيد تا به سوء تغذيه دچار نشويد، به طور مثال با حذف شير از برنامه غذايي خود، لازم است مصرف گوشت و انواع حبوبات را جايگزين كنيد تا به كمبود «كلسيم» ناشي از عدم مصرف شير دچار نشويد؛ رعايت اين نكته به ويژه براي مادران باردار و شيرده ضروري است.

يكي ديگر از نكات مورد بحث، تأثير تغذيه مادر در دوران شيردهي بر روي نوزاد است؛ به اين معني كه آيا حساسيت غذايي مادر و يا مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا بر نوزاد نيز مؤثر است و حساسيت غذايي و مشكلات ناشي از مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا- حتي اگر مادر به ماده غذايي خاصي حساسيت‌ نداشته باشد و فقط از مواد غذايي كه احتمال حساسيت زايي دارند استفاده كند- از مادر به نوزاد، از طريق نوشيدن شير مادر منتقل مي‌شود؟

به عقيده پزشكان، اگرچه پاسخ قاطعي براي اين پرسش وجود ندارد، اما قطع مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا در دوران شيردهي نيز ضروري است و با قطع مصرف اين قبيل خوراكي‌ها مي‌توان شيردهي را به مدت طولاني‌تري ادامه داد.

پژوهشگران معتقدند تغذيه نوزاد با شير مادر حداقل به مدت يك سال- با رعايت رژيم غذايي مناسب توسط مادر- نه تنها خطر ابتلا به حساسيت غذايي در نوزادان را كاهش مي‌دهد بلكه باعث مي‌شود تا پس از بلوغ نيز به حساسيت غذايي دچار نشوند؛ چرا كه تركيبات غذايي شير مادر خود عاملي جهت جلوگيري از ابتلا به حساسيت است.

تغذیه کمکی و حساسیت در نوزاد

يكي از نيازهاي اساسي نوزاد، علاوه بر تغذيه با شير مادر، «غذاي كمكي» است اما؛ اولاً زمان آغاز تغذيه با غذاي كمكي چه زماني است؟ و در ثاني؛‌ چگونه مي‌توان از سلامت ماده غذايي و تأثير مثبت آن بر نوزاد مطمئن شد؟

متخصصان اطفال معتقدند از آن جايي كه در ماه‌هاي نخستين تولد، دستگاه گوارش نوزاد از هضم و جذب بسياري از مواد غذايي ناتوان است بنابر اين استفاده از غذاي كمكي عوارضي چون انواع حساسيت‌ها، اسهال، استفراغ و… را به همراه دارد؛ كه اين عوارض ناشي از حساسيت نوزاد به غذايي خاص نيست، بلكه حاكي از ناتواني دستگاه گوارش او از هضم و جذب غذا است.

بنابر اين پزشكان آغاز تغذيه با «غذاي كمكي» را بين ۴ تا ۶ ماهگي- در مواردي از ۶ ماهگي- مي‌دانند. گاهي با وجود مراقبت‌هاي لازم و شروع تغذيه با غذاي كمكي از سن ۶ ماهگي، مشكلات گوارشي و علايم حساسيت در نوزاد ديده مي‌شود. كه لازم است با طرح چند پرسش، مشكل نوزاد ريشه‌يابي شود؛

ريشه‌يابي حساسیت در نوزاد

- دقت كنيد چه مدت پس از مصرف غذا يا غذاها نوزاد دچار مشكلات گوارشي يا علايم حساسيت مي‌شود؟

- آيا سابقه حساسيت در خانواده وجود دارد؟

- چه علايمي در نوزاد ديده مي‌شود؟

پس از بررسي نكات فوق و دقت در تغذيه نوزاد، اگر به عامل بروز حساسيت‌ پي برديد، نيازي به مراجعه به پزشك نيست در غير اين صورت سريعاً به پزشك مراجعه كنيد؛ در مواردي نيز لازم است حتي پس از شناسايي عامل يا عوامل حساسيت‌زا، با پزشك مشورت كنيد.

براي جلوگيري از بروز حساسيت‌ و مشكلات گوارشي در نوزاد چند نكته را به خاطر بسپاريم:

1- حداقل به مدت يك سال تغذيه با شير مادر را متوقف نكنيد. پژوهش‌ها نشان مي‌دهد تغذيه با شير مادر مي‌تواند مانع از ايجاد حساسيت در دوران نوزادي و حتي پس از آن شود.

2- تغذيه با غذاي كمكي را حداقل تا ۶ ماه به تعويق بيندازيد. احتمال بروز حساسيت غذايي در نوزاداني كه زودتر از ۶ ماهگي از غذاي كمكي استفاده كرده‌اند، دو برابر بيشتر از نوزاداني است كه از ۶ ماهگي به بعد غذاي كمكي دريافت كرده‌اند.

3- در ماه‌هاي اوليه شروع تغذيه با غذاي كمكي- حداقل از زمان آغاز تغذيه با غذاي كمكي يعني ۶ ماهگي تا سن يك سالگي- مصرف مواد غذايي حساسيت‌زا چون؛ سفيده تخم‌مرغ، بعضي از ميوه‌ها چون نارنگي، توت‌فرنگي و… جو، كره، بادام زميني و… را از رژيم غذايي نوزاد حذف كنيد.

پژوهشگران آكادمي متخصصان اطفال آمريكا( APP ) تا سن ۲ سالگي را، سن پرخطر از نظر مصرف مواد غذايي دانسته و معتقدند تا پايان ۲ سالگي كودك نيازمند تغذيه مناسب و بسيار دقيق و كنترل شده است.

 

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:15 |

در کشور ما به ازاء هر 1000 تولد زنده، حدود 24 مرگ تا يک سالگي، اتفاق مي افتد که3/2 اين مرگها، در ماه اول تولد و اکثرا در هفته اول تولد، رخ مي دهند به همين دليل سازمان بهداشت جهاني( (WHO،توصيه مي کند مادران در سال اول بعد از تولد نوزاد، به صورت ماهانه، در سال دوم هر 2 ماه يک بار، براي ويزيت نوزادان به پزشک و يا مراکز بهداشتي، مراجعه کنند.

 حتي بسياري از مشکلات مادرزادي قلبي نوزاد 2-3 روز بعد از تولد با سيانوز (سياه شدن لبها و صورت) آغاز مي‌شود و اين در حالي است که نوزاد تا قبل از اين، کاملا طبيعي بوده و تغذيه مناسبي هم داشته است.

 بيماري‌هاي متابوليک و تشنج از ديگر بيماري‌هاي نوزادان است که در بسياري اوقات ، علايم آن در اواخر هفته اول بروز مي‌کند.

 60 تا 80 درصد نوزادان در روزهاي اول تولد، مبتلا به زردي مي شوند که در يکي دو روز اول تولد، معمولا شديد نبوده و تشخيص داده نمي‌شود.

نارس بودن آنزيم‌هاي کبدي  از علل اصلي بروز زردي نوزادان است و  اکثر اين زردي ها بعد از يک يا 2 هفته از بين مي‌روند و نياز به اقدام خاصي ندارند.

زردي خيلي خفيف به دليل نقشي که در خنثي کردن اکسيدان‌ها و مواد سمي ناشي از پروسه زايمان دارد، اثر محافظتي براي نوزاد دارد اما زردي بالاتر از يک حد نرمال فوق‌العاده خطرناک است و عقب ماندگي ذهني، مرگ، تشنج و صدمات مغزي را به دنبال دارد.

گاهي زردي تا 2-3 ماه ادامه پيدا مي‌کند که ناشي از کم کاري تيروئيد يا عفونت ادراري يا ناشي از زردي شيرمادر يا نارس بودن نوزاد استکه تشخيص و درمان اين موارد به عهده پزشک مي باشد.

عدم شيردهي مناسب نوزاد در روزهاي اول به دليل بيماري مادر يا هر علت ديگر باعث آسيب ديدگي و از کار افتادگي کليه نوزاد مي‌شوداگر مشکلات کليوي زود تشخيص داده شود برگشت‌پذير است و گرنه خطرآفرين خواهد بود.

دادن داروهاي خانگي، جوشانده‌ها،‌ شيرخشت، ترنجبين و نبات داغ به نوزادان باعث بروز مشکلات متعدد گوارشي مي‌شود و به هيچ وجه به نفع نوزاد نمي باشد.

گاهي والدين نگران ريختن موهاي نوزادان خود هستند که معمولا اين روند ريزش مو در سال اول تولد طبيعي بوده و در بعضي از نوزادان آهسته و در بعضي ديگر به سرعت ريزش مو رخ مي دهد، اما در هر حال پس از سال اول زندگي، موهاي نوزادان، به حال طبيعي بر مي گردد، در عين حال بهتر است که پزشک اين نوزادان را معاينه نموده و از طبيعي بودن ريزش موها، اطمينان حاصل شود.

گاهي نوزادان با دندان به دنيا مي‌آيند يا همان هفته‌هاي اول دندان درمي‌آورند که اين دندان‌ها جداي از دندان‌هاي شيري و دائمي است و اين امر معمولا ارثي است و هيچ خطري ندارد اما اگر دندان لق باشد خطر افتادن و رفتن آن در مسير تنفسي وجود دارد و توصيه مي‌شود با مراجعه به دندانپزشک اطفال آن را بکشند.

 حمام ملايم 2 بار در هفته  براي نوزاد مناسب و لازم است و  حمام بيشتر از هفته‌اي دو بار باعث استرس نوزاد و خشکي و زخم شدن آن مي شود و حمام کردن کمتر مي تواند باعث عفونت‌هاي پوستي ‌شود.

استفاده از روغن زرد، خمير و ساير مواد خانگي بر روي بند ناف نوزاد  عامل عفونت و کزاز در بند ناف است و توصيه مي‌کنيم اگر بند ناف خشک و تميز است والدين به آن چيزي نزنند.

بند ناف ظرف يک يا 2 هفته و گاهي تا يک ماه مي‌افتد اما اگر بيشتر يک ماه، افتادن بند ناف طول بکشد نياز به مراجعه به پزشک مي باشد..

مر اقبت مادرانه کانگورویی

 

این روش برای اولین بار توسط REY وMartinez در بوگاتای کلمبیا معرفی شد.که به عنوان جایگزینی برای مراقبت انکوباتوری ناقص ونامتناسب از نوزادان نارس که بر مشکلات اولیه فائق آمده بودندوفقط نیازهای تغذیه ای و رشدی داشتند اجرا شد. تقریبا دو دهه تحقیقات و تجربه نشان داده است که کاربرد KMC فراتراز یک جایگزینی برای مراقبت انکوباتوری است . بیشتر تجربیات و تحقیقات منتشر شده در مورد KMC از مراکز بهداشتی و مکانهائی که مراقبت به کمک کادر بهداشتی ماهر به اجراء در آمده ، جمع آوری شده است. همچنین سازمان بهداشت جهانی این روش را به عنوان یک روش مراقبت نوزاد نارس ، در سراسر جهان تایید نموده و آنرا قابل اجرا بیان کرده است و همچنین اعلام نموده است که از این روش می توان برای نوزادان رسیده هم سود جست .

KMC روش خاص مراقبت از شیرخواران کم وزن ویا نوزادان نارس با وزن کمتر از 1500 گرم میباشد. در این روش کودک بطور مداوم توسط مادر در تماس پوست به پوست نگهداری میشودو منحصرا تا حد امکان با شیر مادر تغذیه میشود. KMC از بیمارستان شروع ودر خانه نیز ادامه می یابد.

همه ساله حدود 20 میلیون نوزاد با وزن پایین متولد میشوند.آمار تولد نوزادنارس یادارای اختلال رشد،در کشورهای کمتر توسعه یافته بسیار بالاست. اساساٌاین کشورهادرصد بالایی از مرگ و میر نوزادان را به خود اختصاص میدهند که تناوب و چگونگی توزیع آن با فقر این کشورها در ارتباط است.بنابراین مراقبت از چنین نوزادی ، باری بر سیستمهای اجتماعی و بهداشتی جامعه دارد.برای بسیاری ازنوزادان نارس مراقبتهای پزشکی خاص مورد نیاز است . مراقبت مادرانه آغوشی(KMC) روش موثری برای برآوردن نیازهای گوناگون نوزاد از قبیل حفظ درجه حرارت، تغذیه، محافظت از عفونت ، ایمنی ، عطوفت و تطابق بهتر وزودتر عمل بلع و ساکینگ و تنفس است .

اجزاء KMC:

1_ تماس پوست به پوست :تماس پوست به پوست ممتد ومستمر بین مادر و نوزادش ، جزء اساسی KMC است.نوزاد بر روی سینه مادر و بین پستانهای او قرار داده میشود.

2_تغذیه انحصاری با شیر مادر: شیر خوار در KMC منحصراً با شیر مادر تغذیه میشود.

3- حمایت از ارتباط عاطفی نوزاد و مادر

فواید kmc برای نوزادان:

1_تمام نوزادان در تماس پوست به پوست ،زودتر از انکوباتور به وضعیت ثبات می رسند.

2_تنفس منظم تری دارند وکمتر مستعد ابتلا به آپنه می باشند.

3_نوزاد در این روش ، کمتر مبتلا به عفونتهای بیمارستانی می گردد .

4_تماس پوست به پوست طولانی بین مادر و نوزاد نارس و یا کم وزن ، کنترل دمایی موثری با کاهش خطر هیپوترمی را ایجاد می نماید.

5-ضربان قلب نوزاد دارای ریتم منظمی می باشد.

6-تغذیه انحصاری از شیر مادر بهتر برقرار می شود .

7-وزن گیری این بچه ها بیش از ، بیماران بستری در انکوباتور می باشد.

9- در این روش نوزاد کمتر گریه می کندو استرس کمتری دارد که این امر باعث افزایش هورمون سوماتواستاتین میشودکه موجب میشود خونریزی مغزی (که در نوزادان نارس امری شایع است)کمتر روی دهد.

10-پیوندعاطفی بین مادرونوزاد زودتر برقرارشده و پایداری خلقی دراز مدت ایجاد می گردد.

11- منظم شدن ریتم خواب و بیداری نوزاد.

12-KMC باعث ترشح هورمونهای شبه مرفینی در مغز این نوزادان و تسکین دردهای شدید آنان می گردد.

فواید مراقبت کانگورویی برای مادر:

1-تماس پوست به پوست در موقع تولد به مادر کمک می کند که بلافاصله با فرزندش مأنوس گردد.

2- در این مادران اکسی توسین بیشتر ترشح می گردد که خود باعث آرامش مادر و کمک به ترشح تولید شیر می گردد.

3-در زایمانهای زودرس مادر احساس گناه و هیجان می کندو مستعد افسردگی بعد از زایمان میباشد.گرفتن بچه در تماس با قفسه سینه اش به او کمک میکند که بتواند ادامه سن حاملگی فرزندش را کامل کند و امکان مراقبت بهتری به او بدهد همچنین باعث افزایش اعتماد به نفس و رضایت عمیق در مادر می شود.

4-مادر مسئولیت فرزندش را به عهده میگیرد و وی در رأس تیم مراقبت کننده نوزادش قرار می گیرد.

7-مادر از دوره های خواب عمیقتر و منظم تری برخوردار میشود.

توجه : در این روش پدر هم می تواند مشارکت داشته باشد(به خصوص در چند قلویی) و با انجام مراقبت کانگورویی بیشتر احساس آرامش و راحتی کندو ارتباط عاطفی بهتری با فرزندش برقرار خواهد نمود.

از طرفی KMC می تواند با استفاده از هر نوع لباس جلو باز و مطابق با فرهنگ بومی انجام شود. همچنین پیشبندهای خاصی برای این کار طراحی شده است که نوزاد نارس را برای 6 هفته اول تولد و نوزاد رسیده را تا هنگام کنترل گردن، می تواند نگهداری نماید. این پیشبندها راحت ونخی می باشند.

نحوه انجام مراقبت کانگورویی:

1-نوزاد باید بین سینه های مادر در حالت عمودی قرار داده شود.

2-سر نوزاد باید به یک طرف برگردانده شده و در وضعیت کمی کشیده به عقب قرار گیرد.این وضعیت قرار گیری سر، به باز ماندن مجاری هوایی کمک میکند و اجازه تماس چشم به چشم بین مادر و فرزندش را نیز فراهم می آورد.

3-مفاصل ران باید خم شده و در حالت باز و در وضعیت قورباغه ای قرار گیرند ، بازوها نیز بایستی به حالت خم شده در آیند.

4-شکم نوزاد باید در سطح فوقانی شکم مادر قرار گیرد.تنفس مادر موجب تحریک نوزادمی شود، بنابراین امکان وقوع آپنه کاهش می یابد.

5-قسمت پایین نوزادبایستی با پیشبند مورد نظر کاملا مطمئن بسته شود.

زمان شروع KMC

KMC میتواند به مجرد تثبیت وضعیت نوزاد شروع شود.نوزادان با بیماریهای حاد یا شیرخوارانی که نیاز به در مانهای ویژه دارند باید مطابق با دستورالعمل بخش ،تحت رسیدگی و مراقبت ویژه قرار گیرند.جلسات کوتاه KMC می تواند همراه با ادامه درمان پزشکی (تجویز مایعات وریدی، اکسیژن درمانی) شروع شود. امکان ادامه KMC در حالی که شیرخوار با لوله دهانی – معدی تغذیه می شود و یا تحت اکسیژن درمانی است، نیز می باشد.

طول مدتKMC

1-تماس پوست به پوست باید در بخش نوزادان با تغییر تدریجی از مراقبت معمول به KMC ممتد شروع شود.

2-باید از جلساتی که کمتر از یکساعت طول می کشند اجتناب شود، چرا که تکرار این کار ممکن است برای بچه تنش زا باشد.

3-طول مدت تماس پوست به پوست باید بتدریج تا 24 ساعت در روز افزایش یابد،این کار تنها بایستی برای تعویض کهنه نوزاد قطع شود.

توجه شود که با یک صندلی راحتی با پشتی قابل تنظیم و متحرک مادر می تواند KMC را در طول خواب واستراحت ادامه دهد.

معیارهای ترخیص و ادامه کا ام سی در منزل:

1-سلامتی عمومی مناسب شیرخوار و عدم وجود شواهدی دال بر عفونت.

2-انجام خوب تغذیه ، تغذیه انحصاری و یا ارجح با شیر مادر.

3-روند وزن گیری حداقل 20-15 گرم/کیلوگرم/روز برای حداقل سه روز متوالی.

4-حفظ درجه حرارت بدن به طور رضایت بخش برای حداقل سه روز متوالی در دمای اطاق.

5-اطمینان مادر و اعضای خانواده در مراقبت از نوزاد به روش KMC و درخواست جهت مراجعه و پیگیری مرتب.

 

زمان قطع KMC

 

KMC تا زمانی که مادر وشیرخوار در این حالت احساس راحتی می کنند، ادامه می یابد.اغلب هنگامی که سن حاملگی به حد ترم برسد و یا وزنش به حدود 2500 گرم برسد،این روش مطلوب است.

پیگیریهای بعد از ترخیص :

پیگیری از نزدیک یکی از پیش شرطهای اساسی KMC است.به طور کلی ،شیرخوار تا زمانی که به هفته 37 الی 40 داخل رحمی برسد و یا تا زمانی که وزن کودک به حدود 3 کیلوگرم برسد، بایستی هفته ای یکبار یا دوبار تحت ویزیت ومراقبت قرار گیرد.بعد از آن پیگیری بیمار هر 2 الی 4 هفته یکبار کافی خواهد بود تا زمانی که به 3 ماهگی برسد.

 

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:14 |

 

کمی او را در گهواره گذاشته بگردانید.

سعی کنید او را حمام کنید

اگر می تواند بنشیند او را در جای بزرگی بنشانید.

او را نوازش کنيد.

از همسرتان کمک بگیرید.

گاهی او را در اتومبیل سوار کنید و بگردانید و محيط و فضاي او را تغيير دهيد.

با یک پزشک مشورت نمائيد.

 

 

چرا کودک گریه میکند؟

تنها راهی که نوزادان نیازهای خود را به اطرافیان اعلام می دارند گریه کردن است آنها در حال گریه نباید به حال خود رها شوند.

دلایل گریه نوزادان :

1- گرسنگی معمولی ترین علت گریه است.

2- نیاز برای امنیت، او گاه احتیاج دارد احساس امنیت نظیر احساسی که در شکم مادر داشت داشته باشد کودکانی که زایمانشان دشوار بوده یا ناخوش هستند بیشتر حساسند و نیاز به نگهداری طولانی در بغل دارند.

3- ناراحتی گوارشی مثل نفخ،گاهی بعلت رژیم غذایی مادر دستگاه گوارش نوزاد آزرده می شود

4-خیس بودن جای نوزاد

5- ناراحت بودن از سرما یا گرما

6- بروز عواطف،گاهی نوزادان نیز بیقرار و دلتنگ می شوند.اگر شما در آن زمان کودک را در آغوش گرفته و ماساژ دهید موثر است.

7- رفتار مادر،مادرانی که حساس هستند کودک آنها نيز تحريک پذيرتر و حساس تر است.

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:13 |

اين پديده در كودكان نيز رخ مي دهد، اما به دلائل مربوط به خودشان كه عمدتا بعلت تكامل ناكافي اسفنكتر است. در طول سال اول زندگي كودك، عملكرد اسفنكتر قويتر مي شود و احتمال بازگرداندن محتويات معده كاهش مي يابد. حدود 50 درصد كودكان درجاتي از رفلاكس را خواهند داشت، اما فقط درصد كمي از آنها دچار رفلاكس شديد هستند.


علائم باليني رفلاكس چيست؟

 


كودكتان بعد از هر بار شيرخوردن ممكن است مقدار كمي شير را بالا بياورد يا دچار سكسكه شود. وي ممكن است دچار سرفه پس از بالا آوردن شير شود و احتمالا علت اين است كه شير در حال پس زدن از معده، اشتباها وارد مجاري هوايي وي شده است. اين امر طبيعي است و تا زماني كه كودكتان از ساير جنبه ها مشكلي نداشته باشد جاي هيچ گونه نگراني نيست. فقط لازم است يك تكه پارچه يا دستمال در دسترس داشته باشيد. هم بچه هايي كه شير خشك مي خورند و هم آنها كه از شير مادر تغذيه مي كنند ممكن است به چنين وضعيتي مبتلا شوند.
آيا لازم است كودكم را نزد پزشك ببرم؟
در موارد زير لازم است با پزشك كودكتان مشورت كنيد:
• اگر در شرايط عادي رفلاكس بيش از پنج بار در روز اتفاق بيافتد. 
• اگر كودك بعد از خوردن غذا زياد گريه مي كند. 
• اگر به طور مكرر استفراغ مي كند. 
• اگر سرفه كردن حالتي دائمي شده است. 
روشهاي ساده اي وجود دارد كه بايد در ابتدا مورد توجه قرار گيرند؛ مانند نگه داشتن كودك در وضعيت عمودي براي 20 دقيقه بعد از هر بار تغذيه، اين وضعيت به باقي ماندن مواد خورده شده در معده تا زماني كه به داخل روده تخليه شود كمك خواهد كرد. در ضمن بهتر است وعده هاي غذايي كمتر با دفعات بيشتر مورد استفاده قرار گيرد، اگرچه كودكان هميشه موافق اين موضوع نيستند! اما اين كار مانع پر شدن كامل معده شده و احتمال پس رانده شدن مواد را با توجه به شل بودن دريچه بين مري و معده، كاهش مي دهد. 
آيا درمانهاي ديگري براي رفلاكس وجود دارد؟
در موارد خيلي شديد استفاده از آنتي اسيدها يا تغليظ كننده هاي غذايي ممكن است ارزشمند باشد. مي توانيد تركيباتي كه هر دو خاصيت مذكور را داشته باشند تهيه نمائيد.
ممكن است برخي از داروها مثل سايمتيدين يا رانيتيدين تجويز شود با مشاهده موارد زير حتما به پزشک مراجعه نمائید.
• اگر هرگونه شكي در تشخيص وجود داشته باشد. 
• اگر بيماري با درمانهاي ساده برطرف نشود. 
• اگر خون در استفراغ وجود داشته باشد. 
• اگر كودكتان دچار كم خوني باشد. 
• اگر سرفه هاي پايدار يا عفونتهاي مكرر تنفسي وجود داشته باشد كه بنظر برسد به علت بازگشت مواد از معده به مري هستند. 
• اگر كودك در وزن گيري مشكل داشته باشد يا از خوردن غذا امتناع كند. 
• اگر عمل بلع مشكل باشد. 
ممكن است پزشك تصميم بگيرد تا از كودك اندوسكوپي به عمل آورد يا با قرار دادن وسيله اي در انتهاي مري، اسيديته ناحيه را در طول 24 ساعت اندازه گيري كند.

 

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:12 |

توصيه هاي زیر را همه پرستاران و پرسنل مرتبط با مادران شیرده باید مد نظر داشته باشند:

1- شروع تغذيه با شير مادرباید در طول نيم تا يك ساعت اول تولد آغاز گردد.

2- تغذيه انحصاري با شير مادر در 6 ماه اول زندگي باید ادامه یابد.

3- شروع تغذيه تكميلي از 6 ماهگي به بعد و در صورت اختلا ل رشد در6-4 ماهگي می باشد.

4- دادن غذاهاي كمكي به تمامي كودكان بعد از سن 6 ماهگي باید آغاز گردد.

5- ادامه تغذيه با شير مادر به مدت 2 سال توصیه می شود.

اصطلاحات تغذيه كودك:

ٍExclusive B.F یا تغذيه انحصاري با شير مادر: يعني شيرخوار فقط با شيرمادر تغذيه شود و هيچ نوع ماده غذايي و آشاميدني ديگرازجمله آب به او داده نشود.( داروها و قطره هاي ويتامين يا مواد معدني و تغذيه با شير دوشيده شده مجاز است).

Predominant B.F یا تغذيه غالب با شير مادر: يعني شيرخوار با شيرمادر تغذيه مي شود، اما همواره مقادير ناچيزي آب يا آشاميدني هاي ديگر نظير چاي نيز به او داده مي شود.

Full B.F یا تغذيه كامل با شيرمادر: تغذيه با شيرمادر خواه بصورت انحصاري و يا تغذيه غالب، هر دو بعنوان تغذيه كامل با شيرمادر ناميده مي‌شود

Bottle Feedingیا تغذيه با بطري : يعني تغذيه كودك با بطري، هر چيزي را كه كودك با بطري مصرف كند، حتي شير دوشيده شده مادر، جزو تغذيه با بطري محسوب مي شود.

Artificial B.F یا تغذيه مصنوعي : يعني كودك با شيري غير ازشيرمادر(شيرمصنوعي يا شيردام) تغذيه مي شود و تغذيه با شير مادر اصلا" صورت نمي گيرد

Partial B.F یا تغذيه نسبي با شير مادر : يعني كودك علاوه بر تغذيه با شيرمادر با شيرهاي ديگر(شيرمصنوعي يا شيردام) يا غذاهاي كمكي نيز تغذيه مي شود.

Timely Complementary feeding یا تغذيه تكميلي به موقع : يعني كودك بعد از 6 ماهگي علاوه بر شيرمادر، با غذاهاي كمكي نيز تغذيه شود.

 

اهمیت تغذيه با شير مادر

تغذيه با شير مادر به ايجاد رابطه عاشقانه و صميمي ميان مادر و كودك كمك مي كند و باعث مي شود مادران از لحاظ احساس و عواطف خود را غني احساس كنند . تماس نزديك زودرس بلافاصله پس از زايمان به استحكام اين رابطه كمك مي كند. اين رابطه پيوند عاطفي ( Bonding) ناميده مي شود .

اگر تماس زودرس بين مادر و كودك و تغذيه با شير مادر بلافاصله پس از زايمان برقرار شود ، كودكان كمتر گريه كرده و رشد و نمو سريعتر خواهند داشت .

مادراني كه شير مي دهند نسبت به شيرخوار خود محبت بيشتري نشان داده ودرمورد مراقبت كودك و تغذيه او با شير مادر در شب ، خيلي كمتر شكايت مي كنند و همچنين نسبت به كودكانشان كمتر بد‌رفتاري ( كودك آزاري) كرده و يا آنان را ترك مي كنند .

بررسي هاي متعددي نشان داده كه تغذيه با شير مادر به ارتقاء ضريب هوشي كودكان كمك مي كند . نوزادان كم وزن كه در هفته هاي اول زندگي با شير مادر تغذيه مي شوند ، در سالهاي بعدي نسبت به كودكاني كه با شير مصنوعي تغذيه شده اند، از بهره هوشي بالاتري برخوردارند

مزاياي تغذيه با شير مادر

شيرمادر بهترين وكاملترين غذا ست

 

به استحكام و ايجاد تقويت رابطه عاطفي مادر و شيرخوار كمك مي كند

 

 

 

سهل الهضم است و باكفايت به مصرف مي رسد

 

حاملگي مجدد را به تاخيرمي اندازد


بسيار ارزانتر از شيرمصنوعي است

 

شيرخوار را در برابر ابتلاء به عفونتها محافظت مي كند

 

از سلامت مادر محافظت مي كند

تغييرات شير مادر

اصولا شیر همه مادران با هر رژیم غذایی ، تقریبا دارای ترکیب ثابت و مشترکی است و تنها در سوءتغذیه شدید ، تغییراتی در شیر مادران مشاهده می گردد.

البته نا گفته نماند که متغیرترین جزء شیر مادر ، تری گلیسیریدهای آن می باشند که به دنبال مصرف غذاهای پرچربی یا کم چربی به طور گذرا می توانند افزایش یا کاهش یابند.

همچنین نباید فراموش کرد که شير پيشين يا foremilk ( شيري که در ابتداي هر وعده شيردهي از پستانها خارج مي‌شود) ، آبي تر از شيرپسين Hindmilk ( شيري كه در انتهاي هر وعده شيردهي از پستانها خارج مي شود) ، بنظر مي رسد و مقدار آن نيز بيشتر است و حاوي مقادير فراوان پروتئين ، لاكتوز و ساير مواد مغذي است . و هنگامی که شيرخوار با مقدار زيادي foremilk تغذيه مي شود ، آب مورد نيازش را دريافت مي كند و تا سن 6 ماهگي ، حتي در هواي گرم نيز نيازي به مصرف ساير مايعات ندارد.

اما شير پسين يا hindmilk چون سرشار از چربی است، سفيدتر از شير پيشين بنظر مي رسد و اين چربي ها منبع اصلی انرژي فراوان موجود در شير مادر هستند. به همين دليل تغذيه با شير مادر را در هر وعده نبايد به سرعت خاتمه داد، بلكه بايد اجازه داد تغذيه با شير مادر تا زماني كه كودك مي خواهد ، ادامه يابد تا شير چرب انتهايي را دريافت كند .

ايمنو لوژي شير مادر :

در شير مادر عوامل ايمني متعددي وجود دارد كه باعث كاهش عفونتهاي نوزادي مي گردد اين عوامل بطورخلاصه عبارتند از:

1- عواملي كه اثر ضد ميكروبي دارند :

لاكتوفرين – كه به Fe مورد نياز باكتريها چسبيده و آنها را از آهن محروم مي كند.

مو سين – كه اثر ضد روتا ويروس دارد.

ليزوزيم – كه باعث تجزيه پپتيد و گليكان ديواره با كتري مي گردد.

ليپيدها – كه باعث تخريب بعضي ويروس ها مي شود

فيبرونكتين وC3 _كه اثر Opsonin داشته وارگانيسم را آماده بلع ماكروفاژها مي كند .

فاكتور بيفيدوس – ماده اي پلي ساكاريدي وحاوي ازت است كه باعث افزايش رشد لاكتوباسيل هاي روده ودر نتيجه افزايش توليد اسيد لاكتيك شده و مانع رشد باكتريهاي بيماري زا مي گردد .

2- ايمني هومورال شير مادر : كه مهمترين Ig شير مادر SIgA بوده كه نوزاد فاقد آنست ودر شير مادر وجود دارد ( I g M, Ig G نيز به مقدار كم در شير هست )

3- ايمني سلولي شير مادر : فاگوسيت ها (نوتروفيل ها و ماكروفاژها) ولنفوسيت ها B ,T (T.C %80 )

4- فاكتورهاي رشد شير مادر : عواملي اند كه سبب رشد سلولهاي مختلف ميشوند و عبارتند از : كورتيزول ، اپي تليال گراوس فاكتور E . G . F ، سيتو كين ها نظير IL1 ( فعال كننده T. C ) و I L 2 باعث افزايش توليد SIgA) ( ، TNF و TGF ( Transformin Growthf )كه سبب افزايش توليد Ab ها مي شوند و PAF Acetyl hydrolax ( PAF ماده اي است كه پـس از فعاليت سلولهاي بيگانه خوار ترشح مي شود ودر پاتولوژنز NEC نقش دارد وPAF استيل هيدرولاز باعث تجزيه آن مي شود اين ماده در شير مادر وجود داشته و احتمالا به همين دليل بروز NEC در شير مادر خواران كمتر است )

 

تركيبات وتغییرات شير مادر :

تركيب شير مادر پس از تولد نوزاد دستخوش تغيراتي مي شود كه بطور خلاصه آنرابه سه نوع شير تقسيم مي كنند:

1-Clostrum يا آغوز كه در 3 - 5 روز اول تولد ترشح شده وحاوي انواع Ig ها و سلولهاي دفاعي بوده و اصطلاحا اولين واكسن نوزاد نام گرفته است در كلستروم g/dl 3-2 پروتئين وg/dl 2 چربي مي باشد.

2-Transitional milk يا شير انتقالي كه از روز 5 تا حدود 10-15 روزگي ترشح مي گردد.

3-Matur milk يا شير رسيده كه از 10 -15 روزگي تا پايان دوره شيردهي ترشح مي گردد.

تركيب شير رسيده :

هر 100cc شير مادر حاوي تقريبا 90cc ~ آب ، حدود 7 گرم قند لاكتوز (گالاكتوز + گلوكز ) كه تامين كننده % 40-50 كالري شير است و 5-4 گرم ليپيد ، و 2/1 گرم پروتئين با نسبت Why به Casein معادل 45/55 مىباشد ، (در كلستروم اين نسبت 80 به 20 مي باشد.)

از طرف ديگر با توجه به اينكه يك نوزاد به حدود 120 kcal/k/d انرژي جهت رشد مناسب نيازمند است وهر 100 cc شير مادر تقريبا 70 kcal انرژي دارد لذا روزانه 150 cc/k شير مورد نياز نوزاد مي باشد البته اگر شيرخواري بتواند از سينه مادر تغذيه كند نيازي به تعيين حجم شير او نيست و به مادر توصيه مي شود هر چقدر شير خوار تقاضا دارد به او شير دهد ، به مادران شاغل نيز توصيه مي شود شير خود را دوشيده در يخچال نگهداري و در مواقع لزوم آنرا توسط پرستار بچه با قاشق يا فنجان به شير خوار بدهند .

 

مدت نگهداري شير:

شیر دوشيده شده در فضاي اتاق حداكثر 6 - 8 ساعت و در يخچال تا 2 روز و در فريزرهاي معمولي تا3ماه ودر فريزرهاي صنعتي تا 6 ماه مي باشد.

البته شير سرد شده را قبل از خوراندن به شير خوار با قرار دادن در آب گرم بايد گرم نمود و هنگامي كه هم دماي بدن نوزاد شد به او داده و اضافه آن نيز بايد دور ريخته شود.

ممنوعیت های مصرف شير مادر :

1- نوزادان مبتلا به بیماریهای متابولیک نظیربیماری شربت افرا MSUD ، گالاكتوزمي و فنیل کتون اوریا PKU

2- مادران مصرف کننده داروهاي ضد سرطان (آنتي متابوليتها ) ، راديواكتيو ، طلا و ليتيوم

3- در مادران مبتلا به ایدز HIV و HTLV-1 با توجه به احتمال انتقال این ویروسها از طریق شیر مادر و وجود اختلاف نظر در مصرف یا عدم مصرف شیر مادر بهتر است با پزشک خودتان مشورت نمایید.

4- مادران آلوده به سیتومگالو ویروس نیز اگر نوزاد نارس دارند نباید به او شیر دهند .

5- مادران آلوده به هپاتیت B نیز اگر به نوزادشان واکسن و ایمنوگلبولین بزنند ، شیردهی شان مانعی ندارد.

 

 

فواید شیرخشت و ترنجبین برای نوزادان
اگر می خواهید اطفال شما رشد کامل نمایند می توانید شیرخشت و ترنجبین به آنها بدهید


فوایدشیرخشت و ترنجبین

شیرخشت صمغ درختی است که در بعضی نواحی زمین می روید، طول این درخت تا سه متر می رسد و از چوب آن عصا درست می کنند. بهترین نوع شیرخشت آن است که قطعات آن درشت، سفید، شیرین و خالص بوده و چون در دهان گذاشته شود، زود حل شده و دهان و زبان را شیرین و خنک کند. شیرینی خاصی است غیر از شیرینی شکر و عسل. باید توجه کرد که این صمغ آلوده نباشد و پاک و خالص بوده و با گرد و غبار و خاشاک مخلوط نشده باشد. دارای دکستروز ساکارز، مانیت (همان ماده شیرین که به میزان 50 – 40% وجود دارد) و نشاسته است. همچنین دارای ویتامینهای مختلف مخصوصاً ویتامین D می باشد.
ترنجبین صمغی است که بر شاخه و برگ گیاهی خاردار به نام ((خارشتر)) (
ALKAGI) پیدا می شود. این شاخه ها و برگها را که دارای صمغند جمع آوری کرده و در آب شستشو می دهند، سپس آن آب را می جوشانند تا بخار شود و ترنجبین به صورت بلورهایی متبلور گردد. ترنجبین که یک مادۀ قندی طبیعی است علاوه بر خواص طبی و درمانی برای شیرین کردن داروها به کار می رود و به مراتب بهتر از قند می باشد.
دستور مصرف شیرخشت: پنج گرم از دارو را در یک استکان کوچک آب داغ حل کرده و میل نمایید.
دستور مصرف ترنجبین: برای کودکان بر حسب سن، یک قاشق مرباخوری تا غذا خوری از ترنجبین را در یک استکان آب جوش ریخته و به هم بزنید و میل نمایید، برای بزرگسالان 7 الی 10 مثقال ترنجبین را در یک لیوان آب جوش ریخته و میل کنید.
خواص مشترک شیرخشت و ترنجبین
1- خاصیت ضد عفونی کننده دارند و میکروبها را از بین می برند.
2- به مقدار کم ملین و به مقدار زیاد مسهل هستند ولی اسهال آنها با سایر مسهل ها فرق دارد. معده را پاک می کنند بدون آنکه ایجاد یبوست نمایند. ضمناً اخلاط سوخته و صفرا را نیز دفع می کنند.
3- حرارت و تب بدن را از طریق افزایش ترشحات بدن کاهش می دهند.
4- خوردن آب هندوانه و آب لیمو شیرین همراه شیرخشت و ترنجبین برای درمان زردی مفید است.
5- مقوی کبد، معده، کلیه و روده ها هستند.
6- چنانچه شیر جوشیده را با شیرخشت و ترنجبین مخلوط و شیرین کرده و آن را به صورت بمالید جهت طراوت گونه بسیار موثر است.
7- به سبب داشتن املاح زیاد و کلسیم برای معالجه و پیشگیری نرمی استخوان اثری نیکو و مؤثر دارند.
8- برای شیرین کردن داروها حتماً از این دو گیاه استفاده کنید.
9- شیرینی این دو نه تنها برای دندان مضر نیست بلکه از کرم خوردگی و پوسیدگی دندانها جلوگیری می کند.
10- برای رفع علائم ناشی از سرماخوردگی از قبیل سینه و درد سینه پهلو خصوصاً در فصل زمستان توصیه می شود صبحانه یک لیوان شیر که با ترنجبین شیرین شده باشد بنوشید.
11- وجود قند در ترنجبین و شیرخشت برای مبتلایان به مرض قند مضر نمی باشد.
12- اگر می خواهید اطفال شما رشد کامل نمایند تا می توانید شیرخشت و ترنجبین به آنها بدهید. مخصوصاً به اطفال شیرخوار به جای شربت قند، شربتی از این دو به آنها بدهید تا استخوانبندی آنها محکم شده و زود دندان در آورند.
13- ترنجبین باعث لینت مزاج شده و جهت صفرا و رفع سرفه و استفراغ مفید می باشد. به عنوان ملین و مسهل نیز می توان از آن بخصوص برای بچه ها و افراد مسن استفاده نمود.
14- همچنین حرارت درونی، خارش بدن، ناراحتی های ادراری را بر طرف کرده و تب بُر نیز می باشد.
15- شیرخشت مقوی کبد و امعاء و احشاء بوده و سرفه، تنگی نفس، برونشیت و خشونت حلق و شش را بر طرف می کند و چنانچه با ماءالشعیر خورده شود بهتر است.
16- شیرخشت در افراد گرم مزاج که تب دارند خاصیت تب بری دارد. در تبهای عفونی مشکوک نیز به صورت مسهل مورد استفاده قرار می گیرد.
17- برای درمان تبهای شدید و حرارتی نیز توصیه می شود هندوانه به همراه شیرخشت مصرف شود.
18- همچنین شیرخشت برای بسیاری از امراضی که از حرارت و گرمی باشد، از قبیل حصبه و ... سودمند است.
19- در تبهای حاد، آبله مرغان، انواع حصبه و اسهال خونی، بواسیر و پیدا شدن خون در ادرار، از خوردن ترنجبین خودداری کرده و به جای آن شیرخشت میل نمایید.

 

ترویج تغذیه با شیر مادر در بیمارستانها

در سال 1989، WHO و UNICEF بيانيه مشتركي را تحت عنوان « حفظ، حمايت و ترويج تغذيه با شيرمادر، نقش ويژه زايشگاهها» منتشر ساختند. توصيه هاي اين بيانيه تحت عنوان « 10 اقدام» خلاصه شده است و اجراي آن مبناي ارزيابي بيمارستانهاي دوستدار كودك مي باشد. براي اينكه يك زايشگاه به عنوان بيمارستان دوستدار كودك شناخته شود، بايد اين 10 اقدام براي تغذيه موفق با شيرمادر را به اجرا درآورد.

1-سياست مدون ترويج تغذيه باشيرمادر درمعرض ديد كليه كاركنان نصب شده باشد و براي اطمينان از ارتقاء كيفيت خدمات، پايش شود.

2-كليه كاركنان به منظور كسب مهارتهاي لازم براي اجراي اين سياست آموزش ببينند.

3-مادران باردار را در زمينه مزاياي تغذيه با شيرمادر وچگونگي شيردهي آموزش دهند.

4-به مادران كمك كنند تاظرف نيم ساعت اول تولد تماس پوست با پوست وظرف يك ساعت تغذيه نوزاد باشيرمادر راشروع كنندودر بخش هاي اطفال برنامه تجويز دارو و انجام آزمايشات و اعمال جراحي به گونه اي طراحي گرددكه كمترين اختلال را در تغذيه از پستان مادر ايجاد نمايد.

5-به مادران روش تغذيه باشيرمادر وچگونگي حفظ وتداوم شيردهي را(حتي هنگام جداشدن از شيرخوار)آموزش دهند وبراي حل مشكلات شيردهي كمك وحمايت كنند.

6-به شيرخواران سالم كمتر از 6ماه بجز شيرمادر ،غذا يا مايعات ديگر (آب،آب قند...)ندهند.

7-برنامه هم اتاقي مادر ونوزاد را در طول شبانه روز اجرا كنند و دربخش هاي اطفال تسهيلات لازم براي اقامت شبانه روزي ونيازهاي فيزيكي وعاطفي مادران را تامين نمايند.

8-مادران رابراي تغذيه باشيرمادربرحسب ميل وتقاضاي شيرخوار تشويق كنند و امكان دوشيدن مكرر شير و ذخيره آن وجود داشته باشد.

9-مطلقا ازشيشه شير وپستانك استفاده نكنند.

10-تشكيل گروههاي حمايت از مادران شيرده را پيگيري نمايند و اطلاعاتي در مورد گروههاي حامي و مراكز مشاوره شيردهي در اختيار والدين قرار دهند.

 

 

خطرات تغذيه كودك با موادي غير از شير مادر

تغذيه Prelacteal يعني، تغذيه كودك با شيرمصنوعي و يا نوشيدني هاي ديگر قبل از آنكه اولين تغذيه با شيرمادر شروع شود. تغذيه با اين مواد خطرناك است زيرا:

- جانشين تغذيه نوزاد با كلستروم بعنوان اولين تغذيه او مي شود.

- كودك مستعد ابتلا بيشتر به عفونتهايي نظير اسهال، سپتي سمي و مننژيت مي شود.

- احتمال عدم تحمل نسبت به پروتئينهاي شيرمصنوعي و همچنين بروزآلرژي و اگزما افزايش مي‌يابد.

با مكيدن نوزاد تداخل پيدا مي كند.

- احساس گرسنگي كودك را ارضا مي كند و بنابراين كودك تمايل كمتري نسبت به تغذيه با شيرمادر خواهد داشت.

- اگر نوزاد با شير مصنوعي و بوسيله بطري و سرشيشه تغذيه شود، به هنگام پستان گرفتن دچار مشكل زيادي خواهد شد ( سردرگمي در مكيدن، سردرگمي در گرفتن پستان)

- مدت مكيدن كودك و در نتيجه تحريك رفلكس پرولاكتين كمتر خواهد شد.

- شيرمادر ديرتر جريان مي يابد و برقراري تغذيه با شيرمادر نيز مشكل تر صورت مي گيرد.

- اگر كودكي حتي يكي دوبار هم با موادي غير از شيرمادر تغذيه شود، مادر با مشكلات بيشتري نظير احتقان پستانها روبرو مي شود و احتمال قطع تغذيه با شيرمادر، در اين كودكان نسبت به شيرخواراني كه بطور انحصاري با شيرمادر تغذيه مي شوند، بيشتر است.

مزاياي هم اتاقي

اين مسئله به پيوند عاطفي بين مادر و نوزادكمك مي كند.

كودكان كمتر گريه مي كنند، بنابراين تمايل كمتري نسبت به تغذيه با بطري وجود خواهد داشت.

مادران در ارتباط با تغذيه با شيرمادر اعتماد به نفس بيشتري دارند

شيردهي براي مدت طولاني تري ادامه پيدا مي كند.

مزاياي تغذيه باشيرمادر برحسب تقاضاي شيرخوار

جريان شيرمادر زودتر برقرار مي شود.

كودك سريعتر افزايش وزن پيدا مي كند.

مشكلات كمتري نظير احتقان پستانها براي مادر بوجود مي آيد

تغذيه با شيرمادر راحت تر برقرار مي شود.

+ نوشته شده توسط خاطره باقرامیری در یکشنبه 29 خرداد1390 و ساعت 18:11 |